In ons vorig blog hadden we het over een incident in het laadruim van een schip. Heb je deze gemist? Lees het dan nu!

Deze week hebben we het over het effect van batterijen op een CO sensor. 

Een CO-alarm bij de heftruck:
wat is er aan de hand?

Onlangs waren we bij een klant waar een grote elektrische heftruck rondrijdt, uitgerust met twee grote batterijen. Medewerkers merkten dat hun persoonlijke CO-detector in de buurt van deze heftruck soms reageerde of zelfs in alarm ging.

Maar hoe kan dat? Is er dan echt koolmonoxide (CO) aanwezig?
Of kan er iets anders aan de hand zijn?
Een mogelijke verklaring is waterstof (H₂).

Waarom reageert een CO-sensor op waterstof?

Bij bepaalde batterijtypes, zoals loodzuurbatterijen, kan tijdens het laden waterstof vrijkomen. En wat niet iedereen weet, is dat bepaalde elektrochemische CO-sensoren ook gevoelig zijn voor waterstof. Dit noemen we kruisgevoeligheid. De CO-detector kan dus een waarde weergeven, terwijl die reactie niet noodzakelijk door CO veroorzaakt wordt. Afhankelijk van de concentratie waterstof en het type CO-sensor kan de detector zelfs in alarm gaan.

Let wel: niet alle CO-sensoren reageren even sterk op waterstof. Soms heb je waterstof gecompenseerde CO-sensoren die minder kruisgevoelig reageren.

En wat met een Sensit-lekzoeker?

Bij dezelfde klant wordt ook een lekzoeker gebruikt, waarmee onder andere brandbare gassen op ppm-niveau kunnen worden opgespoord. De sensor reageert, de ppm waarde stijgt en het toestel begint sneller te tikken. Dat is precies waarvoor een lekzoeker bedoeld is: kleine concentraties gas opsporen, vaak al lang voordat een explosiegevaarlijke concentratie bereikt wordt.

Waarom gaat de katalytische LEL-sensor dan nog niet in alarm?

En hier wordt het interessant!

Naast de CO-detector en de lekzoeker worden ook gasdetectoren met een katalytische LEL-sensor gebruikt. Een katalytische LEL-sensor detecteert brandbare gassen, maar hij geeft een uitlezing in % LEL. LEL staat voor Lower Explosion Limit, ofwel de onderste explosiegrens. Voor waterstof ligt die grens op 4 vol%.

Even omrekenen:

Stel dat de katalytische LEL-sensor ingesteld staat om bij 10% LEL in alarm te gaan.

Voor waterstof komt dit overeen met 4.000 ppm H₂.

Een lekzoeker kan al bij veel lagere concentraties reageren. En ook een CO-sensor die kruisgevoelig is voor waterstof kan dan al een CO-waarde weergeven of zelfs in alarm gaan. Terwijl de katalytische LEL-sensor zijn alarmgrens nog niet bereikt heeft! Of zelfs amper reageert. Dat betekent niet dat de LEL-sensor niet werkt. Of defect is. Hij meet gewoon volgens een ander meetprincipe en minder gevoelig.

Belangrijk: de werkelijke uitlezing van een katalytische sensor hangt ook af van het gas waarop hij gekalibreerd is. Een sensor die op methaan gekalibreerd werd, zal waterstof  niet noodzakelijk correct weergeven zonder de juiste correctiefactor of kalibratie.

Drie toestellen, drie verschillende reacties

Je kunt dus in dezelfde omgeving drie verschillende reacties krijgen:

• CO-detector: kan een CO-waarde weergeven door kruisgevoeligheid voor waterstof, zelfs wanneer er geen CO aanwezig is. Uitlezing: ppm.
• Sensit-lekzoeker: kan bij lage concentraties waterstof reageren, afhankelijk van het toestel en het gebruikte meetprincipe. Uitlezing: ppm.
• Katalytische LEL-sensor: kan waterstof detecteren, maar zal bij een alarmgrens van 10% LEL pas alarm geven wanneer de gemeten waarde die grens bereikt.

Het is dus perfect mogelijk dat de ene detector al in alarm gaat, terwijl de andere nog geen alarm geeft. En dat zorgt op de werkvloer soms voor verwarring.

Wat kunnen we hieruit leren?

Tijdens onze opleidingen zeggen we vaak dat veiligheidsprocedures niet geschreven zijn om mensen extra werk te geven. Ze zijn ontstaan omdat ergens ooit iets is misgelopen. Omdat iemand een risico onderschatte. Omdat een meting niet werd uitgevoerd. Of omdat iemand dacht dat “het deze keer wel veilig zou zijn”. Achter bijna elke procedure schuilt een praktijkcase. Soms met een goede afloop. Soms helaas niet.

De belangrijkste les

Een gasdetector die reageert, vertelt je niet altijd meteen welk gas er aanwezig is. En een detector die niet in alarm gaat, betekent niet automatisch dat er geen gas aanwezig is. Daarom is het belangrijk om te weten welke sensoren je gebruikt, welke gassen ze kunnen detecteren, welke kruisgevoeligheden ze hebben en op welke concentraties de alarmgrenzen ingesteld staan.

Een CO-alarm mag je nooit zomaar negeren omdat je vermoedt dat waterstof de oorzaak is. Eerst moet de situatie veilig beoordeeld worden en moet worden nagegaan welke gassen echt aanwezig kunnen zijn.

Meten is weten. Maar alleen als je ook begrijpt wat je meet.

Tijdens onze opleidingen starten we daarom ook altijd met de juiste werking van sensoren. Die basis heb je altijd nodig. Want een gasdetector dragen is één ding. Begrijpen wat hij je probeert te vertellen, is minstens even belangrijk.

Benieuwd naar meer…?

Heeft dit blog je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer weten over gasdetectie toestellen, onze live trainingen of wil je toestellen kopen, huren of laten kalibreren? Aarzel niet en neem contact met ons. Ine Van Hofstraeten – ine@safetydetection.be – 0468/12.50.58

Op 3 december 2026 organiseren we onze Gasdetectie Bootcamp in Zeebrugge! Ben jij al ingeschreven?

Onze trainingen zijn speciaal ontwikkeld voor wie in contact komt met gevaarlijke gassen en wie praktisch wil leren werken met gasdetectie toestellen. Ook leer je welke sensoren wel of niet geschikt zijn voor jouw applicatie. Alle do’s & don’ts van bumpen en kalibreren komen aan bod.

Klik hier voor meer informatie en om in te schrijven.

Heb jij nog een case voor ons waar we allemaal van kunnen leren? Deel jouw ervaring & maak kans op een GRATIS ticket twv 497€ voor de training op 3 december 2026! Ken jij mensen die baat hebben bij dit artikel? Deel het zeker op LinkedIn of jouw social media.