In ons vorig blog hadden we het over een incident met zonebewakers. Heb je deze gemist? Lees het dan nu! Misschien helpt het jou om een toekomstig incident te vermijden.

Het incident van vorige maand in de Haven van Antwerpen, waarbij een lek met waterstoffluoride (HF) ontstond aan boord van een schip, kreeg heel wat aandacht in de media. Meer dan honderd mensen werden naar het ziekenhuis gebracht nadat ze mogelijk in contact waren gekomen met de vrijgekomen dampen. Sommigen werden opgenomen in het ziekenhuis wegens verwondingen. 

Het incident toont nog maar eens aan dat gevaarlijke gassen overal kunnen voorkomen, ook tijdens dagelijkse werkzaamheden in de haven. En net omdat je deze gassen meestal niet ziet of ruikt, is het belangrijk om ze op tijd te detecteren.

Waarom is HF zo gevaarlijk?

Waterstoffluoride of HF wordt gebruikt in verschillende industriële processen. Zelfs een kleine blootstelling kan ernstige gevolgen hebben.

De damp kan de luchtwegen aantasten en dringt ook door in de huid. Bovendien merk je de gevolgen niet altijd meteen. Klachten kunnen pas uren later optreden, waardoor mensen soms niet beseffen dat ze aan HF zijn blootgesteld.

Dat is precies waarom een snelle en betrouwbare gasdetectie zo belangrijk is. Je wilt een gevaarlijke situatie ontdekken vóór mensen gevaar lopen.

HF is niet het enige risico

HF is zeker niet het enige toxische gas dat voorkomt op schepen of in havens. Ook deze gassen komen regelmatig voor:

• Waterstofsulfide (H₂S)
• Koolmonoxide (CO)
• Ammoniak (NH₃)
• Zwaveldioxide (SO₂)
• Chloor (Cl₂)
• Vluchtige organische componenten (VOC’s)

Daarnaast kunnen ook containers, laadruimen en tanks gevaarlijke gassen bevatten. Dat kan het gevolg zijn van de lading, fumigatie of natuurlijke processen tijdens het transport.

Omdat je deze gassen meestal niet kunt zien of ruiken, weet je zonder meting nooit zeker of een ruimte veilig is.

Besloten ruimtes vragen extra aandacht

Besloten ruimtes, zoals laadruimen, ballasttanks, machinekamers en containers, brengen altijd extra risico’s met zich mee. De lucht in zo’n ruimte kan helemaal anders zijn dan erbuiten. Er kan te weinig zuurstof aanwezig zijn. Ook kunnen gevaarlijke gassen zich ophopen. 

Daarom is het belangrijk om altijd eerst een vrijgavemeting met een gepompt gasdetectietoestel uit te voeren.

Meet vóór je betreedt

Een goede vrijgavemeting is meer dan alleen een gasdetectietoestel aanzetten. Door een vaste werkwijze te volgen, weet je zeker dat de meting betrouwbaar is.

Een correcte vrijgavemeting bestaat uit enkele eenvoudige stappen:

• Gebruik een gepompt gasdetectietoestel met slang, vlotter of probe om veilig vanop afstand te meten
• Controleer of het gasdetectietoestel goed werkt en voer een bumptest uit
• Controleer of de slang en/of probe lekdicht zijn door een pomptest uit te voeren
• Meet op drie verschillende niveaus (sommige gassen zijn zwaarder/lichter dan lucht)
• Geef sensoren voldoende tijd om een correcte meting uit te voeren (responstijd respecteren)
• Beoordeel de resultaten voordat iemand de ruimte betreedt
• En last but not least – gebruik je de juiste sensoren?

Pas wanneer alle meetwaarden veilig zijn, kan een besloten ruimte worden vrijgegeven.

De juiste detector maakt het verschil

Niet elk gasdetectietoestel kan elk gas meten. Voor HF is bijvoorbeeld een specifieke sensor nodig. Daarom is het belangrijk om vooraf goed na te denken over de risico’s die je kunt tegenkomen.

Werk je op een schip, in een haven of in een industriële omgeving? Dan kies je best een gasdetectietoestel dat past bij jouw werkzaamheden. Soms volstaat een multi gasdetector met de 4 standaard sensoren: O2, LEL, CO en H2S. In andere situaties is een toestel met specifieke sensoren noodzakelijk.

Gebruik nooit een diffuus gasdetectietoestel om een vrijgavemeting uit te voeren. Lees hier waarom dit zo gevaarlijk is.

Enkele aandachtspunten van de HF-sensor

• Wat is het meetbereik van de sensor? Wist je dat je NIET over het meetbereik mag gaan? Dat kan ervoor zorgen dat de sensor defect is. Standaard meetbereik is 0-30 ppm.
• De HF-sensor is enorme kruisgevoelig. Hij kan reageren op andere gassen dan waterstoffluoride. Andere gassen kunnen de sensor ook vergiftigen.
• Bump de sensor bij twijfel! Of laat hem regelmatig nakijken door een externe partij.

Veiligheid begint met een goede voorbereiding

Het HF incident in de Haven van Antwerpen maakt duidelijk hoe belangrijk het is om voorbereid te zijn op aanwezigheid van toxische gassen. In veel situaties zijn die gassen onzichtbaar en geurloos. Zonder de juiste meting weet je simpelweg niet of een werkomgeving veilig is.

Een gasdetectietoestel kan natuurlijk geen defecten aan containers voorkomen, maar het kan de omstaanders wel sneller verwittigen van het gevaar waaraan ze blootgesteld worden. Want uiteindelijk geldt voor toxische gassen altijd hetzelfde: wat je niet ziet, wil je wél kunnen meten.

Benieuwd naar meer…?

Heeft dit blog je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer weten over gasdetectie toestellen, onze live trainingen of wil je toestellen kopen, huren of laten kalibreren? Aarzel niet en neem contact met ons. Ine Van Hofstraeten – ine@safetydetection.be – 0468/12.50.58

Op 3 december 2026 organiseren we onze Gasdetectie Bootcamp in Zeebrugge! Ben jij al ingeschreven?

Onze trainingen zijn speciaal ontwikkeld voor wie in contact komt met gevaarlijke gassen en wie praktisch wil leren werken met gasdetectie toestellen. Ook leer je welke sensoren wel of niet geschikt zijn voor jouw applicatie. Alle do’s & don’ts van bumpen en kalibreren komen aan bod.

Klik hier voor meer informatie en om in te schrijven.

Heb jij de gevaren van gassen ooit onderschat? Deel jouw ervaring & maak kans op een GRATIS ticket twv 497€ voor de training op 3 december 2026! Ken jij mensen die baat hebben bij dit artikel? Deel het zeker op LinkedIn of jouw social media.