Bodemsanering en VOC’s: wat komt er vrij en hoe detecteer je het correct!
In ons vorige blog ontdek je waar het in de praktijk vaak misloopt bij het gebruik van gasdetectie op bouwwerven. Heb je het gemist? Lees het hier.
Enkele weken geleden gaven we een training aan preventie adviseurs die op verschillende werven en saneringen de juiste gasdetectie toestellen moeten adviseren.
Ze vroegen een blog te schrijven over wat er allemaal kan vrijkomen. En vooral welke gasdetectie toestellen wij adviseren in hun situatie.
Zodra de grond wordt opengelegd, kunnen er vluchtige organische stoffen of VOC’s vrijkomen.
Maar wat komt er precies vrij?
En vooral: hoe detecteer je dit betrouwbaar op het terrein?
Want meten is één ding. Correct interpreteren is waar het verschil zit.
Welke VOC’s kunnen vrijkomen bij bodemsanering?
Volgende gassen kan je tegenkomen:
- BTEX (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xyleen)
- Gechloreerde solventen zoals trichloorethyleen (TCE) en perchloorethyleen (PCE)
- Alifatische koolwaterstoffen zoals hexaan, pentaan, …
- Aromatische verbindingen
- Soms ook onverwachte componenten afhankelijk van historische vervuiling
Ze hebben één belangrijk gemeenschappelijk kenmerk. Ze verdampen snel waardoor er een risico is bij inhalatie. Zelfs als je in open lucht werkt. Ook kunnen deze VOC’s zich ophopen in sleuven en kuilen.
Is een PID-sensor de standaard voor detectie van VOC’s?
MiniRAE 3000
In de praktijk wordt vaak gekozen voor een PID-sensor (Photo Ionization Detector), zoals een MiniRAE 3000 of de kleine zus, de MiniRAE Lite.
In vorige blogs hebben we het al uitgebreid gehad over de werking van een PID-sensor. Wil je er meer over weten? Lees dan eerst dit blog.
Kort samengevat. Een PID-sensor detecteert niet zomaar alle VOC’s. Het sleutelbegrip hier is: Ionisatiepotentiaal (IP).
Als de IP-waarde van het gas kleiner is dan de lamp (meestal 10,6eV), kan het gas gedetecteerd worden.
Regel:
• IP < lampenergie → detecteerbaar
• IP > lampenergie → niet detecteerbaar
| Stof | IP (eV) | Detecteerbaar met PID (10.6 eV)? |
|---|---|---|
| Benzeen | 9.25 | ✅ Ja |
| Tolueen | 8.82 | ✅ Ja |
| Xyleen | ~8.6 | ✅ Ja |
| TCE | 9.47 | ✅ Ja |
| PCE | 9.32 | ✅ Ja |
| Hexaan | 10.13 | ✅ Ja |
| Methaan | 12.6 | ❌ Nee |
Een PID-sensor kan dus niet alle VOC’s detecteren! En dat is waar het vaak misgaat in de praktijk. Zoek de IP-waarde van het gas altijd eerst zelf op als het gas NIET in deze lijst staat. Tip: zoek ook de correctiefactor op. Zo weet je hoe gevoelig de PID-sensor is voor het gas. Hoe hoger de correctiefactor hoe ongevoeliger en hoe lager de uitlezing.
MiniRAE 3000 vs MiniRAE Lite: wat is het verschil in de praktijk?
De MiniRAE 3000 heeft een hoger meetbereik waardoor grotere lekken kunnen opgespoord worden tot 15.000 ppm. Bij de MiniRAE 3000 kan je zelf correctiefactoren programmeren. Waarom je dat zou doen, kan je in dit blog lezen.
Ook heeft de MiniRAE 3000 een uitgebreide datalogcapaciteit waardoor je metingen kan terughalen in tabel en/of grafiek. Ideaal om mee in een verslag te verwerken.
Minirae lite
Maar waarom een PID-sensor niet altijd voldoende is? Ze geeft een totaalwaarde maar is niet specifiek. De sensor zegt nooit om welk specifiek gas het gaat. Daarom is een combinatie met meetbuisjes aangewezen.
Op deze manier kan je gerichter detecteren. En de PID meting valideren.
Wij gebruiken een PID-sensor als snelle screener. Is er iets aanwezig? Aanvullend doen we extra metingen met de specifiekere meetbuisjes.
Let hier wel op kruisgevoeligheden. Ook een meetbuisje kan reageren op andere gassen en is net zoals de PID-sensor niet selectief.
Ons stappenplan bij bodemsanering:
- Start met een snelle PID screening. En detecteer snel of er “iets” aanwezig is.
- Check de IP- waarde van de mogelijk aanwezige gassen om te begrijpen wat je wel en niet kan detecteren.
- Gebruik meetbuisjes voor een bevestiging maar hou rekening met kruisgevoeligheden (lees de bijsluiter en check de houdbaarheid)
- Kalibratie en kennis is essentieel. Een gasdetectietoestel meenemen alleen is niet genoeg. Weet wat je meet. En wat je niet meet…
Let wel: Er zullen nog altijd gassen zijn die niet gedetecteerd worden door een PID-sensor en/of meetbuisjes. Heb je een gefundeerd advies nodig? Neem dan even contact met ons en we overleggen samen.
Benieuwd naar meer…?
Heeft dit blog je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer weten over gasdetectie toestellen, onze live trainingen of wil je toestellen kopen, huren of laten kalibreren? Aarzel niet en neem contact met ons. Ine Van Hofstraeten – ine@safetydetection.be – 0468/12.50.58
Welke gassen komen er op jouw bedrijf of sanering vrij? Deel jouw ervaring & maak kans op een GRATIS ticket twv 497€ voor de training op 4 juni 2026! Ken jij mensen die baat hebben bij dit artikel? Deel het zeker op LinkedIn of jouw social media.
Deel deze Safety Blog:
Lees ook…
Op 3 december 2026 organiseren we een Gasdetectie Bootcamp in Zeebrugge!
Ben jij al ingeschreven? Wees er snel bij! Onze trainingen zijn speciaal ontwikkeld voor wie in contact komt met gevaarlijke gassen en wie praktisch wil leren werken met gasdetectie toestellen. Ook leer je welke sensoren wel of niet geschikt zijn voor jouw applicatie. Alle do´s & don´ts van bumpen en kalibreren komen aan bod.
Gasdetectie van A tot SAFE®
Ons fysieke boek Gasdetectie van A tot SAFE® is dé leidraad voor industrie, chemie, bouw, brandweer, scheepvaart en transport om veilig met gasmeting om te gaan.
