Wij zoeken een deeltijds administratief bediende – klik hier voor meer info

CO2-gevaar in koelinstallaties: toxisch of verstikkend?

In ons vorig blog kon je meer lezen over de nieuwste draagbare gasdetector van Honeywell, de BW Flex 4. Heb je deze gemist? Lees het dan nu! Misschien is dit wel een interessant toestel voor jou.

In ruimtes waar met CO₂ of kooldioxide wordt gewerkt, speelt gasdetectie een cruciale rol. Toch worden er in de praktijk vaak verkeerde sensoren gebruikt. Misschien onschuldig. Zeker als er niets gebeurt. Maar net daar schuilt het gevaar. Een verkeerde inschatting kan serieuze gevolgen hebben.

In dit blog bekijken we een herkenbare (gevaarlijke) praktijksituatie. We tonen stap voor stap waar het fout liep, waarom de gebruikte methode onvoldoende tot geen bescherming bood en wat nodig is om een CO₂-omgeving veilig te kunnen betreden.

 

Problemen in een CO2 koelinstallatie

Een technieker staat op het punt een koelinstallatie te betreden waar gekoeld wordt met CO2 (kooldioxide). Het vaste CO2-gasdetectie systeem in de ruimte is defect en moet hersteld worden. Om op tijd gealarmeerd te worden neemt hij een diffuse draagbare gasdetector mee. Het toestel is uitgerust met vier standaard sensoren:

  • O₂ voor zuurstoftekort door verdringing met CO2
  • LEL voor detectie van brandbare gassen
  • CO voor koolmonoxide
  • H₂S voor waterstofsulfide

Hij steekt het toestel met zijn arm door een kier in de deur. En als er na 10 seconden geen alarm klinkt lijkt de ruimte veilig waarna hij binnen gaat… Met alle gevolgen van dien… Wat liep er fout?

CO2 is enkel verstikkend. Toch? FOUT!

CO2 is geen brandbaar gas. Een LEL-sensor heeft dus geen zin want deze detecteert enkel brandbare gassen. Ook een CO of H2S-sensor zal geen juiste detectie doen. De enige sensor waarop de technieker kan vertrouwen, is de zuurstofsensor. Volgens hem zal de CO2 in de ruimte de zuurstof verdringen waardoor de O2-sensor op tijd in alarm zal gaan.

Maar waarom reageert de O2 sensor niet op tijd?

Wist je dat CO2 een toxisch gas is en dat er grenswaarden vastgelegd zijn?

  • TWA of ‘Time Weighted Average’ of GRENSWAARDE (over 8u) in België bedraagt 5000 ppm
    • Dit is de gemiddelde toegestane blootstelling over 8 uur
  • STEL of ‘Short Term Exposure Limit’ of KORTE TIJDSWAARDE bedraagt 30.000 ppm
    • Dit is de gemiddelde concentratie over 15 minuten en deze concentratie mag je maximaal 4x/dag detecteren met een tussentijd van minimaal 1 uur tussen elke blootstelling.

De zuurstofsensor detecteert in vol%. In normale omgevingslucht zit 20,9 vol% zuurstof. De meeste O2-sensoren slaan pas alarm onder de 19,5 vol%. Dat is dus een daling van 1,4 vol% of 14.000 ppm. Omdat zuurstof slechts één vijfde van de totale omgevingslucht bedraagt, heb je 5 keer meer nodig om de sensor in alarm te doen gaan:

 

 

Op dat moment zijn beide grenswaarden al ruimschoots overschreden en is de situatie levensgevaarlijk geworden!

De zuurstofsensor kan niet aangeven of er te veel CO2 (in ppm concentratie) aanwezig is. Daarvoor heb je een aparte CO2-sensor nodig die op ppm-niveau kan detecteren.

Veilig een ruimte betreden? Deze 4 tips maken het verschil!

De technieker gaf zijn diffuse gasdetector maar enkele seconden de tijd om te reageren. Niet lang genoeg dus voor een juiste meting! Wist je dat gassen zich zelden gelijkmatig verspreiden in een ruimte en er dus niet altijd overal hetzelfde hangt. CO2 is bovendien zwaarder dan lucht en zakt naar beneden. Daardoor kunnen gevaarlijke concentraties zich ophopen zonder dat het toestel iets detecteert als je op ooghoogte en aan de ingang detecteert.

Bij een juiste vrijgavemeting is het volgende belangrijk:

  • Gebruik een gepompte gasdetector die gas aanzuigt.
  • Gebruik een uitschuifbare probe of een slang met balvlotter om vooruit of in de diepte te detecteren.
  • Meet op drie niveaus: bovenaan, in het midden en onderaan.

Conclusie

CO2 is niet alleen verstikkend maar ook toxisch. Het is een onzichtbaar gas en je neemt het niet waar met de zintuigen. Daarom is het belangrijk dat je een CO2-sensor bij hebt. Enkel vertrouwen op een zuurstofsensor kan dus gevaarlijk zijn.

Sta volgende keer even stil bij een eenvoudige vraag: “Weet ik wat ik meet?”
Het verschil tussen een snelle meting en een correcte meting kan een wereld van verschil betekenen!

Benieuwd naar meer…?

Heeft dit blog je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer weten over gasdetectie toestellen, onze live trainingen of wil je toestellen kopen, huren of laten kalibreren? Aarzel niet en neem contact met ons. Ine Van Hofstraeten – ine@safetydetection.be – 0468/12.50.58

 

Deel deze Safety Blog:

Op 4 juni 2026 organiseren we een Gasdetectie Bootcamp in Antwerpen!

Op 4 juni 2026 organiseren we een Gasdetectie Bootcamp in Antwerpen! Ben jij al ingeschreven? Wees er snel bij! Onze trainingen zijn speciaal ontwikkeld voor wie in contact komt met gevaarlijke gassen en wie praktisch wil leren werken met gasdetectie toestellen. Ook leer je welke sensoren wel of niet geschikt zijn voor jouw applicatie. Alle do´s & don´ts van bumpen en kalibreren komen aan bod.

Gasdetectie van A tot SAFE®

Gasdetectie van A tot SAFE®

Ons fysieke boek Gasdetectie van A tot SAFE® is dé leidraad voor industrie, chemie, bouw, brandweer, scheepvaart en transport om veilig met gasmeting om te gaan.

Wordt onze nieuwe collega:

Administratief bediende – Backoffice (deeltijds)

Administratief bediende – Backoffice (deeltijds)

Service technieker (parttime of fulltime)

Service technieker (parttime of fulltime)