In het blog van vorige keer hadden we het over de gevaren van koolmonoxide en hoe je dit gas kon detecteren. Heb je dit artikel gemist? Lees het dan nu! Klik hier.

BW Extreme – enkelglas
Deze week hebben we het over ammoniak, de gevaren en met welke sensoren en toestellen je dit gas kan detecteren. Wist je dat wanneer je de verkeerde sensor neemt, de sensor kan vergiftigen?
Ammoniak is een kleurloos, giftig en brandbaar gas. Iedereen kent wel de prikkelende geur van ammoniak als schoonmaakmiddel. Ammoniak wordt gebruikt als koelmiddel in koelinstallaties. Ook wordt ammoniak gebruikt bij de productie van kunstmest. Het komt vaak vrij in de agrarische sector waar het ontsnapt uit stallen of in de lucht terecht komt na bemesting.
Detectie van ammoniak met een “specifieke” NH3-sensor
Ammoniak (NH3) is een toxisch en brandbaar gas, maar net zoals koolmonoxide is ammoniak veel sneller toxisch dan brandbaar. De LEL (lower explosion limit) van NH3 is 15 vol%. Als je weet dat 1 vol% gas overeenkomt met 10.000 ppm, dan is 15 vol% dus 150.000 ppm.

X-am 5000 – multigas
De grenswaarde van NH3 is 20 ppm. Ammoniak is dus veel sneller toxisch dan brandbaar. In industrie/ (petro) chemie en tijdens brandweerinterventies wordt meestal een “specifieke” elektrochemische NH3-sensor gebruikt voor detectie van ammoniak. Maar wist je dat elektrochemische (NH3) sensoren een beperkt meetbereik hebben?
De meeste ammoniak sensoren hebben een meetbereik tot 100 ppm (Multirae en BW Extreme). Soms heb je een uitgebreider meetbereik tot 300 ppm (XAM 5000). Elektrochemische ammoniak sensoren zijn dus wel geschikt voor detectie van “lage” concentraties ammoniak. Ze dienen als grenswaarde bewaking en moeten alarmeren bij lage concentraties. Een lek van enkele honderden ppm´s ammoniak kan je beter NIET opsporen met een elektrochemische ammoniak sensor. Wist je dat bij overschrijden van het meetbereik (of het in overload gaan van de sensor) je beter (bump)test met een gekende concentratie ammoniak van bijvoorbeeld 50 ppm vóór je een nieuwe meting doet? Dit om zeker te zijn dat de sensor nog goed werkt!
Kruisgevoeligheden van een ammoniak sensor

Multirae – multigas/Pomp
Wist je dat een ammoniak sensor GEEN specifieke sensor is en dat hij ook kan reageren op andere gassen? Dit concept wordt een kruisgevoeligheid genoemd. Zo kan een ammoniak sensor reageren op ethanol, fosfine, waterstofsulfide, stikstofoxide en waterstof. De sensor geeft een uitlezing ook al is er geen ammoniak aanwezig.
Ook kan er een negatieve kruisgevoeligheid optreden. Zo kan een ammoniak sensor een lagere waarde of negatief aangeven bij aanwezigheid van o.a chloor, chloorwaterstof (HCl) en stikstofdioxide.
Check altijd de kruisgevoeligheidstabel van jouw toestel en sensor als je meer wilt weten over kruisgevoeligheden!
Wil je meer weten over kruisgevoeligheden lees dan ook dit artikel.
Een ammoniak lek opsporen met een PID-sensor
Wil je een (groot) ammoniak lek opsporen dan gebruik je dus beter geen elektrochemische sensor. Neem een PID sensor met een groot meetbereik. Zo heeft de Minirae 3000 met 10,6eV lamp een meetbereik tot 15.000 ppm. De Minirae 3000 is bij de meeste brandweerzones en industriële/petrochemische firma´s on site aanwezig. Heb je een tijdelijk project? Je kan dit toestel ook huren voor enkele dagen of weken!
Ammoniak heeft een ionisatiepotentiaal van 10,16eV en kan gedetecteerd worden door de 10,6eV lamp. Meer weten over PID? Klik hier!

MiniRAE 3000
De indicatieve correctiefactor voor de Minirae 3000 is 10,9 wat duidt op een beperkte gevoeligheid van de PID-sensor op ammoniak. Je moet de uitgelezen waarde op het display vermenigvuldigen met de factor 10,9. In werkelijkheid is er dus ca. 11x meer aanwezig dan wat je op jouw display ziet. Bij een detectie van 100 ppm is er dus meer dan 1100 ppm ammoniak aanwezig. Een PID-sensor is zeker geen specifieke meting. Weet je over welk gas (bv ammoniak) het gaat, dan kan je de PID-sensor gebruiken om gericht op zoek te gaan naar het lek en krijg je meer zekerheid over het wel of niet aanwezig zijn van dit gas.
Aanvullend op PID kan je nog meetbuisjes gebruiken. Let wel: ook meetbuisjes hebben “last” van kruisgevoeligheden. Check ook zeker het meetbereik van het buisje voor je gaat meten!
Deel deze Safety Blog:
Lees ook…
Op 4 juni 2026 organiseren we een Gasdetectie Bootcamp in Antwerpen!
Op 4 juni 2026 organiseren we een Gasdetectie Bootcamp in Antwerpen! Ben jij al ingeschreven? Wees er snel bij! Onze trainingen zijn speciaal ontwikkeld voor wie in contact komt met gevaarlijke gassen en wie praktisch wil leren werken met gasdetectie toestellen. Ook leer je welke sensoren wel of niet geschikt zijn voor jouw applicatie. Alle do´s & don´ts van bumpen en kalibreren komen aan bod.
Gasdetectie van A tot SAFE®
Ons fysieke boek Gasdetectie van A tot SAFE® is dé leidraad voor industrie, chemie, bouw, brandweer, scheepvaart en transport om veilig met gasmeting om te gaan.

